කණ්හ ජාතකය

කණ්හ ජාතකය

ඈත අතීතයේ, ඝන වනාන්තරයක, අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨ, ත්‍යාගශීලී, සහ ප්‍රඥාවන්ත අලියෙකු විසූයේය. ඔහුගේ නම කණ්හ හස්තියා විය. ඔහු සියලු සතුන්ට, මිනිසුන්ට ධර්මය දේශනා කර, ඔවුන්ව යහමඟට යොමු කළේය. ඔහු කිසි විටෙකත් තමාගේ වාසිය ගැන සිතුවේ නැත. ඔහු සැමවිටම අන් අයට උපකාර කළේය. ඔහුට කිසිදු ලෝභකමක්, කෝපයක්, ඊර්ෂ්‍යාවක් තිබුණේ නැත. ඔහු සෑම විටම සතුටින්, සාමයෙන් ජීවත් විය.

දිනක්, කණ්හ හස්තියාගේ ප්‍රදේශයේ, එක් අතිශයින් ධනවත්, නමුත් කෲර හා ලෝභ සහගත වෙළෙන්දෙකු විසූයේය. ඔහුගේ නම භද්ද තෙජ නම් විය. ඔහු තම ධනයෙන්, තම බලයෙන්, ජනතාවව පීඩාවට පත් කළේය. ඔහු වෙළඳාමෙන්, මුදල් ණයට දීමෙන්, අධික පොලියක් ලබා ගත්තේය. ඔහු කිසි විටෙකත් අසරණයන්ට උපකාර කළේ නැත. ඔහු තම ධනය පමණක් රැස් කරමින්, තම හදවත අඳුරු කර ගත්තේය. ඔහුට කිසිදු ධර්මයක්, කිසිදු දයාවක්, කිසිදු කරුණාවක් තිබුණේ නැත. ඔහු සෑම විටම තමාගේ වාසිය ගැන පමණක් සිතුවේය. ඔහු තමාගේ ධනය නිසා, තමා අන් අයට වඩා උසස් බව සිතීය.

භද්ද තෙජ, කණ්හ හස්තියාගේ ධර්මිෂ්ඨකම, ප්‍රඥාව, ත්‍යාගශීලී බව දැක, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළුණේය. ඔහු සිතුවේ, කණ්හ හස්තියා තමාට වඩා උසස් බවයි. ඔහුට එය දරාගත නොහැකි විය. ඔහු කණ්හ හස්තියාට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණය කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු තම ධනය යොදාගෙන, කණ්හ හස්තියා ගැන විවිධ කටකතා, බොරු ප්‍රචාරය කළේය. ඔහු කණ්හ හස්තියා ධර්මය වැරදි ලෙස දේශනා කරන බවත්, ඔහු ජනතාවව රවටන බවත් කීවේය. ඔහු කණ්හ හස්තියාට විරුද්ධව, රජු ඉදිරියේ පැමිණිලි කිරීමට තීරණය කළේය.

භද්ද තෙජ, රජු ඉදිරියේ පෙනී සිට, කණ්හ හස්තියා ගැන බොරු චෝදනා කළේය. ඔහු කීවේ, "මහ රජතුමනි! මේ කණ්හ හස්තියා, ධර්මය වැරදි ලෙස දේශනා කරයි. ඔහු ජනතාවව රවටයි. ඔහු රාජධානියේ සාමය, සතුටට බාධාවක්." යනුවෙනි. රජු, භද්ද තෙජගේ කතාව අසා, කිසි විටෙකත් කෝපයට පත් වූයේ නැත. ඔහු තම ධර්මය, සාමය, කරුණාව අත්හැරියේ නැත. ඔහු කණ්හ හස්තියාට කතා කර, ඔහුගේ මතය ඇසීය. කණ්හ හස්තියා, භද්ද තෙජගේ චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කර, ධර්මය දේශනා කළේය. ඔහු කීවේ, "මහ රජතුමනි! මම ධර්මය ධර්මයට අනුව දේශනා කරමි. මම කිසිවෙකුටත් හානියක් කර නැත. භද්ද තෙජ, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළුණු නිසා, මා ගැන බොරු චෝදනා කරයි." යනුවෙනි.

රජු, කණ්හ හස්තියාගේ ධර්මය, භද්ද තෙජගේ බොරු චෝදනා අතර, සත්‍යය කුමක්දැයි වටහා ගත්තේය. ඔහු භද්ද තෙජට ධර්මය දේශනා කළේය. ඔහු කීවේ, "භද්ද තෙජ! ඊර්ෂ්‍යාව, ලෝභකම, කෝපය යන ඒවා නරක ගුණාංග. ඒවා ඔබව දුකට පත් කරයි. ඔබ ධර්මිෂ්ඨ ලෙස ජීවත් වන්න. අන් අයට උපකාර කරන්න. එවිට ඔබ සතුටු වනු ඇත." යනුවෙනි. භද්ද තෙජ, රජුගේ අවවාදය අසා, තම වැරැද්ද වටහා ගත්තේය. ඔහු කණ්හ හස්තියාගෙන් සමාව ඉල්ලා, ධර්මිෂ්ඨ ලෙස ජීවත් විය. ඔහු තම ධනය, ධර්මයට අනුව යොදා ගත්තේය. ඔහු අසරණයන්ට උපකාර කළේය. ධර්මිෂ්ඨ ලෙස ජීවත් විය. ඔහුට සැබෑ සතුට, සාමය ලැබුණි. රජු, කණ්හ හස්තියාගේ ධර්මය, භද්ද තෙජගේ වෙනස දැක, සතුටු විය. ඔහු ධර්මය, සාමය, කරුණාව, ත්‍යාගශීලී බව, ධෛර්යය - මේවායේ ආදර්ශයකි.

බෝසතාණන් වහන්සේ, කණ්හ හස්තියාගේ පෙර භවයේදී, ධර්මිෂ්ඨ අලියෙකු වශයෙන්, ධනය, බලය, ප්‍රඥාව යොදාගෙන, සියලු ජීවීන්ට කරුණාවෙන්, දයාවෙන් සැලකූහ. මෙම ජාතක කථාවෙන් අපට උගන්වන්නේ, ඊර්ෂ්‍යාව, ලෝභකම, කෝපය යන ඒවා නරක ගුණාංග බවයි. ඒවා අපව දුකට පත් කරයි. අපි ධර්මිෂ්ඨ ලෙස ජීවත් වන්න. අන් අයට උපකාර කරන්න. එවිට අපි සතුටු වනු ඇත. කණ්හ හස්තියා, තම ධර්මය, සාමය, කරුණාව, ත්‍යාගශීලී බව, ධෛර්යය - මේවායේ ආදර්ශයකි.